Một ngày của mẹ (hồi ở 16DX4 Khu Đô thị Đặng Xá)

 1. Trước khi có em Bun

Mẹ dậy lúc 6am, công việc đầu tiên là xuống bếp "cắm" cơm rồi trở lên phòng để tập aerobic qua youtube (đọc giống bác Nga là you tu-be) đến toát mồ hôi rồi gọi bố dậy ăn sáng. Hai vợ chồng cùng ăn sáng, uống cà phê... Vẫn mỗi bát cơm trắng và tý thịt hoặc quả "trứng bác" trong yên tĩnh êm đềm. Bên cạnh là nhà trẻ, vừa uống cà phê vừa nghe các cháu khóc hoặc nghe nhạc kiểu "...thùng thình thùng thình trống rộn ràng ngoài đình...", mỗi buổi sáng 1 bài, lặp lại hàng tuần của lớp các cháu.

Em Cuồng về thì ăn, không về thì thôi, bao giờ cũng có riêng nồi cá cho em. Em cũng không thiết tha gì về vì đêm nào cũng đi "tư vấn" với các bạn mèo cùng xóm... Có hồi em Cuồng ngủ ở mỗi nơi 1 tí: vài bữa ở phòng Hiền, vài bữa phòng khách, có khi nằm ngủ ở phòng bà, lên bệ cửa số cầu thang, lên phòng bố hoặc phòng làm việc. Không bao giờ ngủ lâu ở đâu cả, chỉ 1 vài lần lại thay đổi. Nếu có bà ở đây thì đêm em Cuồng vào - ra đòi bà hoặc bố mở cửa tầng 2 cho đi. Nếu không có bà thì tự vào - ra qua cửa sổ phòng bà. Thường thì tất cả các phòng đều mở cửa. Em Cuồng ngày càng xa lạ, không gần người từ khi bị ghẻ rụng lông và bị anh Linh tiêm. Mẹ từ đó không cho em lên giường ngủ với bố...

Cuộc sống êm đềm tẻ nhạt, lặng lẽ, sống chậm như ở tận... miệt vườn.

2. Em Bun về

Khi qua thăm nhà bạn, thấy Bun, mẹ nói: Bun hiền, ngoan, không rụng lông vì mèo Tây không rụng lông như mèo ta. Bố không có kinh nghiệm nên không nói gì về vụ lông mèo...

Cô bạn của mẹ đánh ô tô qua đưa Bun và phụ tùng gồm hộp vệ sinh, cát, túi thức ăn riêng. Nhìn em Bun mắt to, vàng, mặt cau có không thân thiện lắm. Tuy nhiên ở lâu cũng tình cảm, kêu "nhẹo...". Hễ bố gọi Bun đâu, Bun: nhẹo... và chạy lại cọ đầu vào tay hoặc cạnh bàn, cạnh ghế. Em Bun không thích bế. Ban đầu em Bun được tự do trong nhà, em Bun đã bắt đầu thích lên bàn làm việc của bố mỗi đêm hoặc nằm cuối giường của bố mẹ, thậm chí còn dám lên gần mặt mẹ để ngủ. Em Bun sướng hơn bên nhà cũ. Đổi thức ăn khác là không chịu ăn nên lại phải mua đúng đồ ăn cũ. Em Bun hàng tuần được ăn mấy lần thịt lườn gà nên càng sướng.

Sau đó, em Bun không chơi với em Cuồng, đòi quyền không cho em Cuồng vào nhà nên ở đâu Cuồng hay nằm là em Bun đến đấy đái. Cứ vào phòng bố là lên giường đái, đái khắp tầng 1, đái cả ngoài sân. Cuồng ngửi nước đái của Bun không chịu được nên càng không về nhà hoặc chỉ về ăn xong là đi ngay. Cuồng như con mèo hoang chỉ về ăn rồi biến cả ngày, rất ít khi cho bế... Mà nước đái đánh dấu chủ quyền của em Bun rất kinh khủng: màu nâu đậm, rất khai. Mùi đái em Bun khắp nhà...

Mẹ có thêm việc với em Bun, quét dọn, lau nước đái, sàng cát, phơi cát, thay cát, đổ phân, mua thức ăn,... Mẹ còn tắm cho Bun mỗi tuần 1 lần, lấy sấy tóc sưởi cho Bun. Đi liên hoan thì xin lườn gà về cho Bun, bố cũng có khi lấy lườn gà về cho Bun "nhẹo". Cái vụ lông của Bun thì cũng kinh khủng như lông mèo ta. Nói chung mẹ bận thêm chút nhưng vẫn tập được aerobic buổi sáng và đi tập thể dục chiều. Có thêm em Bun cũng không sao, chỉ có điều em Cuồng ít về khi em Bun ở nhà. Em Bun khi về dường như động đực nên hay đến với Cuồng, nhưng nó nhận ra anh Cuồng không có khả năng nên tránh luôn và ghét anh ấy. Việc động dục hình như cũng thôi rồi.

3. Các em Wifi và Cáp Quang về

Các em chó Tây này lạ lắm. Em Wifi thì mắc bệnh khi mừng quá là té đái ra nên mỗi khi thấy người là mừng và đái khắp nơi vì "mừng quá". Em Cáp Quang thì không có nét gì trên mặt biểt lộ mừng hay không, mặt thì giống con dê ở quán đồ chơi, rất ít biểu lộ tình cảm qua mắt hay lưỡi... Mà các em chó Tây sao cái gì cũng quá: mừng quá, quấn lấy không đi được, về ăn thì hình như chúng đòi ăn cả ngày và ăn kinh khủng, ăn nhiều, ăn rất nhanh. Còn đi dạo thì chạy như điên, kéo người đi như cướp. Bữa ăn của bố mẹ thì các em chạy quanh, đứng cả lên nhìn bàn ăn, nhìn bếp, chạy đuổi mèo, cướp thức ăn của Bun, đuổi em Cuồng ra khỏi nhà, lao lên giường bố và đái ngay ra gối, ra chăn... Cả nhà nồng nặc mùi chó mèo như trại chăn nuôi nhỏ.

Hôm bố đi đón Tun và 3 cháu về đã náo loạn cả nhà. Khi đưa lên xe thì mẹ và Tun không sao đưa lên được, bố phải xuống xe giúp để đưa các em lên trong khi cả phố đi qua đều nhìn. Họ tưởng mình bắt trộm chó.

Mẹ có thêm nhiều hoạt động mới. Sáng 5.30, khi bà dọn rác đổ thùng ngaoì đường thì lũ chó sủa toáng lên, mẹ tỉnh dậy và đi "cắm" nồi cơm đầy (gấp 3 bữa cơm thường). Dọn đống mùi  kinh khủng của 2 chó, đưa 2 em chó đi chạy 30p. Các em chó ị đái ngoài sân nên phải dọn và rửa sân. Khi ăn thì nghe các em chạy quanh, sửa ầm ĩ, chạy khắp nơi. Tiếng mẹ quát Wifi, Cáp Quang luôn miệng: Im nào, Wifi ngồi, Cáp Quang nằm, à à,... kiểu "không Nam Đuống" tý nào. Mọi người bên ngoài tưởng trong nhà ta có vụ chửi nhau, đánh nhau nên quát nhau ghê quá, (nên các buổi sáng từ nay không còn nghe bên nhà trẻ có tiếng gì nữa). Cho các em ăn thì 2 đứa 2 chậu thật to đặt xa nhau mà chúng luôn ăn nhanh để chạy qua ăn của bạn. Như chúng sinh ra chỉ để ăn, để đòi được ăn vậy. Khi bố mẹ đi làm thì bọn chó bị xích nên chắc không làm gì được (nếu không xích thì chúng phá mọi thứ). Trưa mẹ về mở cửa, dọn vệ sinh chỗ chúng nằm, đưa chúng đi chạy 15p, về chuẩn bị ăn trưa. Bữa trưa bọn chó ăn một ít rau quả, một ít cơm. Bố lấy thìa to đút hoa quả cho từng em, rất công bằng và yên tâm vì không bị chúng đớp vào tay. Mẹ không dám cho ăn nhiều vì sợ chúng ị lung tung. Ăn xong dọn và lên nghỉ lúc 12.45. Nằm xem phim đến 14.00 thì đi làm.

Chiều bố về trước, các em chó kêu ầm lên nhảy lên người. Bố cho chúng ăn nhanh gì đó rồi, "cắm" cơm chiều rồi chạy lên tầng 3, kệ các em vì các em mừng thì đái và chỉ đòi ăn chứ có đòi gì đâu. Khoảng 7pm, mẹ đi đánh bóng hơi về thì lao vào công việc: mở cửa, đưa 2 chó ra cổng xích lại, lau vội nhà, chuẩn bị thức ăn. Hôm nào về sớm hơn thì đưa các cháu đi 1 đoạn đường ngắn 10-20p. Mẹ nấu rất nhanh, chỉ khoảng 5-10p là xong, chuẩn bị cho 2 chó 2 tô to thức ăn và cơm nóng, đợi cơm nguội thì ra thả chó vào chạy quanh bàn ăn và tranh ăn...  Và quát, và nghe các em chạy, và các em xục mõm vào các thứ trong tầm với của các em...

Mẹ dọn dẹp xong thì khoảng 8pm mới xích 2 em chó để cho các em ngủ. Phải trả giường, kê gối để 2 em ngủ vì sợ các em lạnh. Mẹ tắt đèn lên phòng thì các em chó cũng im lặng và ngủ ngoan cho đến sáng. Đêm thỉnh thoảng sủa tí khi nghe tiếng xe chạy hoặc thấy trên tầng có ánh đèn.

Mẹ lên dọn tầng trên, lấy quần áo xuống, đóng cửa và nằm. Khi đó mơi kêu đau chân vì phải ghìm bọn chó khi chúng chạy, kêu đau tay vì có hôm không kịp mang bao tay nên kéo xích sắt rất đau, kêu lưng vì trời rét... Đại loại như thế, đều đều như thế, khắp nơi mùi chó mèo, ầm ĩ tiếng chó mèo...

Thế còn 2 em mèo thì sao?

Thương nhất em Bun từ chỗ sung sướng chạy khắp nơi đánh dấu chủ quyền thì bây giờ chỉ biết đối phó với "thù trong giặc ngoài". Bố mẹ phải đưa em Bun vào phòng bà và đóng cửa. Em Bun ăn ngủ, vệ sinh khép kín trong phòng Bà, chỉ đêm khi các em cho bị xích, mẹ cho em Bun ra ngoài. Em Bun lên tầng 3 kêu "nhẹo" tí rồi ở đâu đó bên ngoài, không dám xuống tầng vì sợ chó. "Thù trong" là lũ chó thấy Bun là lao theo kiếm thức ăn trong khay của Bun. "Giặc ngoài" là một con mèo hàng xóm to đùng chui qua cửa sổ vào đánh nhau với Bun. Mỗi khi vào thăm Bun thì Bun đều lo lắng nhìn ra 2 cửa lo "thù trong, giặc ngoài". Khổ quá...

Em Cuồng thì mới đáng nói. Bây giờ mới thật mệt với em. Buổi sáng, khoảng 5.30 thì em kêu trong phòng làm việc của bố, đòi ra ngoài vệ sinh. Bố hoặc mẹ phải đi mở cửa tầng 2 cho ra. Khoảng 7.30 khi lũ chó ăn xong, xích lại rồi thì mẹ mới chuẩn bị cơm cho Cuồng. Bố lên tầng 2 mở cửa gọi Cuồng về và bế lên nhốt trong phòng làm việc cho ăn và ngủ trong đó. Lo nhất là mang bát cơm lên sao cho bọn chó không thấy, bố lấy vạt áo hay quyển sách che bát cơm để lên tầng. Con Wifi nhìn theo không biết bố lên làm gì. Buổi trưa bố về thì cho em Cuồng ra ngoài tí đi vệ sinh. Sau đó cũng ăn trưa theo kiểu đó và lại nhốt đến chiều. Gần tối lại cho ra ngoài tí và tối lại vào ăn, ngủ trong phòng bố như thế. Khi bố mẹ ngủ thì em Cuồng trong phòng đòi ra nằm trên giường nhưng mẹ không cho. Bố quát thì nó vẫn kêu, nhưng mẹ quát thì nó im luôn. Nhạy quá, mẹ ra lệnh chúng nó nghe hơn là bố. Đêm bố dậy thì hắn đòi nhảy lên đùi đánh dậm và xay lúa, ngủ trên người bố 4g liền cho đến khi bố đi ngủ lại. Và 5.30 sáng lại được đưa ra, cứ thế cứ thế... Mà cũng buồn cười, có lũ chó về thì em Cuồng lại hay đòi vào chứ không đi biệt như trước. Ngày ăn 3 bữa đều và khoanh tròn ngủ trên bàn làm việc của bố 22g một ngày...

Đấy là một ngày của mẹ, chăm chỉ, chịu khó và lo cho bọn chó mèo hơn cả lo cho bố, chắc chắn là hơn Tun lo cho các em chó nhiều. Hôm sau Tun đưa thêm 1 mèo nữa về thì mới thật sự là trang trại chó mèo. Bố mẹ là nhân viên trông nom, chăm sóc, nghỉ hưu thì mới đủ thời gian chăm các em...

Téng về thì sẽ giúp bố mẹ chút nhé, nhất là còn lo cho em Cuồng, hỗ trợ em Bun.

Hôhô, haha, một ngày với chúng nó thật là vui và vất vả. Giá như tụi chó bớt đòi ăn đi và thân thiện với người hơn, nhưng đừng cuồng nhiệt như thế, giá như các bọn mèo chơi được với chó thì nhàn biết bao. Không biết bọn chó có thể ngoan hơn được không đây.

1/3/2019 – 12/8/2023

 

Ngủ một đêm bỗng thành người có công!

 

Cụ Tỉn[1] từ giữa tháng 3 không thấy nghe radio hàng ngày nữa. Nhưng mặt cụ tỏ ra rất hài lòng ưng ý. Khi nói chuyện không thấy cụ trả lời, nhưng để ý tay ra hiệu nên vẫn coi như nghe được vì chỉ loanh quanh câu chuyện ăn ngủ trong nhà. Cụ bảo dạo này đài (radio) nói to quá, đau tai nên không nghe nữa. Qua mấy lần thử thì biết cụ đã điếc “toàn phần” rồi. Cuối năm ngoái, khi cụ còn ở một mình trên tầng 3, hàng ngày lên đưa đón cụ xuống ăn ngày 3 lần, có lần ông Tỏn nghe cụ nói: “Ước gì điếc hẳn để sống thọ”. Nay chắc thính giác đã chuyển đến phần “điếc hẳn” nên cụ có vẻ hài lòng ưng ý chăng?

Tháng 6 dương lịch, coi như khi cụ đã “điếc hẳn”, nhưng lạ quá, cụ hay chê mấy bà ở quê “điếc điếc lác lác”, con cái nói chẳng nghe gì, cứ “hả, hả”, thấy buồn cười! Sao cụ không liên hệ tới mình nhỉ? Mấy tháng rồi ông Tỏn, bà Tủng mỗi khi muốn nói gì đều phải viết chữ vào giấy để cụ đọc, thế mà cụ cứ đi chê người điếc lác.

Tuy không nghe được nhưng cụ rất giỏi nhớ. Hồi đầu năm bác Nga ra chơi có nói đến tháng 7 là sẽ được tăng lương hưu. Đúng hôm 1-7-2025, sáng dậy cụ nói ngay: “hôm nay được tăng lương hưu rồi”. Nói lại với cụ rằng chưa có chuyện tăng lương hưu thì cụ bảo: “Tăng từ 1-7 rồi, đài nói sai sao được(?). Đứa nào bảo không tăng là đồ xỏ lá ba que”. Bác Nga phải viết thư nói là bác đã vay phần lương tăng 1 năm  thì cụ mới yên tâm chuyện tăng lương đã có người lĩnh hộ rồi.

Lại nữa, hôm 25/7 dương lịch, sáng ra ăn cụ nói ngay năm nay nhuận tháng 6. Giỏi quá, cụ nhìn cái đồng hồ có lịch âm trong phòng cụ vẫn thấy tháng 6, thế là cụ biết là tháng nhuận. Đồng hồ cũng như đài, làm sao sai được, thông minh quá trời luôn!

Khi vào kì “điếc hẳn”, cụ rõ ràng không nghe thấy gì nhưng phán đoán và “phát biểu” rất nhanh và chuẩn, giọng thì trong vắt và rất vang như 30 năm qua từng vẫn thế. Con gái chiều cụ nên đi chợ hay mua những thứ cụ thích (trộm vía mà thích rất nhiều thứ, toàn thứ dễ tính, dễ mua). Nào là cái bánh giò, thanh bánh đúc chấm tương, dăm cái bánh răng bừa, bánh mỳ chấm sữa đặc, khoai sọ, chuối luộc… toàn là những thứ trúng ý cụ 100%. Cụ luôn có câu rất vần mỗi khi ăn món mới: ở với con - được ăn ngon! Câu nói vừa thể hiện sự thích thú với những món quà nhỏ vừa như động viên khéo con gái biết quan tâm đến sở thích (đa tầng) của cụ.

Phổ ưa thích của cụ có thể nói là rất dễ chiều. Bữa ăn nào cũng phải đưa ra các loại để cụ chọn: nếu cụ thích ăn nước mắm thì cụ khen: mắm mặn ngon quá! Nếu cụ chọn chiết xuất tỏi ớt tươi Chin-su thì cụ nói: món này nghiện mất rồi!. Còn nếu chọn mắm cá cơm tỏi ớt Lý Sơn Chin-su thì cụ khen: món này cay ngon quá! Rồi lại phải thêm tí muối vừng, tí sung muối, tí tương chua… Còn rau sống thì không thể thiếu mỗi ngày. Cứ ngồi xuống bàn ăn là tay với ngay mấy lá rau sống tươi, rau sạch tự trồng được quanh nhà được con gái hái từng bữa vào, cụ nhai như một chú nghé gặm cỏ non tươi, nhìn ngon miệng lắm! Cái hay là ngày nào cũng nói: lá này ăn đỡ đau đầu, lá này ăn đỡ ngứa, lá này đỡ đau lưng… Nói chung có bộ phận nào trên cơ thể là cụ vận được để cây cỏ có thêm giá trị. Nhưng từ “đỡ đau” là tuyệt nhất vì không bao giờ cụ nói hết đau. Chính xác từ ngữ như một nhà khoa học!  

Hôm bà con gái mua cái nồi điện hầm thức ăn, cụ vừa nhìn thấy nồi lạ, phán luôn: “Sao không biết nghĩ, làm người phải tính trước 100 năm, tính sau 100 năm. Nhà đã có nhiều nồi mà vẫn mua”. Tuy vậy, hôm hầm món chân giò mềm ngon quá, cụ khen: nấu kiểu này mềm dễ ăn - quên mất chuyện “tính sau 100 năm”!

Vào giữa tháng 7, bỗng nhiên lại thấy cụ lục cái đài hôm trước chê nói to đau tai ra. Thì ra cụ lại bỗng nghe được chứ không còn “điếc đặc” như trước nữa. Đúng dịp cơn bão Wipha đổ bộ vào Việt Nam, cụ nói: “Mưa to khiếp lắm, lở đất và có tuyết rơi (rồi tự nói: tuyết là cái gì?). Sợ lắm, chớ đi ra ngoài đề phòng lở đất.” Rồi sắp đến 27-7, đài nói Thủ tướng khen các địa phương đã làm xong nhà cho các gia đình người có công. Cụ vận vào ngay: “thế là mình về thì có nhà ở của Chính phủ rồi”.

Con gái hỏi (lúc này cụ đã nghe được): “mẹ có công gì, người ta làm nhà cho gia đình liệt sĩ, thương binh nghèo chứ có làm nhà cho người về hưu đâu”? Cụ cãi lại ngay: “hồi trẻ tao có đi dân công thượng Lào hơn 1 tháng. Công đó chứ công đâu?” Con gái hỏi: “Chứng cớ đâu?” Cụ bảo: “người ta còn ghi trên xã ấy, cứ về là có”. Hỏi: “Xã nào? Ở Thiệu Hóa hay Nga Sơn”. Cụ đốp: “Xã nào cũng có. Bây giờ về không phải ở nhờ đứa nào nữa. Cứ ra ở nhà người có công cho sướng. Bay cho tau về để ở lấy tiêu chuẩn” Ái chà, món này thì không ai cãi được cụ đâu, thua luôn! Cháu Linh may ra có nói để cụ hiểu một phần. Chắc phải nhờ bác Nga nói là đợt 1 người ta mới xong nhà cho liệt sĩ, thương binh. Đợt sau mới đến nhà cho người đi dân công thượng Lào. Và có lẽ chắc phải mươi năm nữa họ mới xây xong cho cụ yên tâm không đòi về lĩnh nhà! Tinh thần là 100 năm sau…

Thử hỏi cụ bây giờ phải nói sao cho cụ tin đây? Đài nói là Thánh nói, Thánh nói là tuyệt đối đúng. Tăng lương là tăng lương, người có công là người có công!

Từ nay, thôi thì bỗng nhiên ông Tỏn bà Tủng trở thành được chăm sóc người có công. Ngủ một đêm dậy được bỗng Thánh Đài báo cho cụ thành người có công! Đúng là – trộm vía – phải tính trước, tính sau cho 100 năm nữa…

Hôm nay dọn đủ món cụ thích để phục vụ tí người có công!

Nghe tin tức trước khi vào bàn ăn!

Các món cụ ưa thích rất đơn giản và khuôn mặt
trang nghiêm trước bữa ăn của người có công!

---

[1] Cụ tự xưng tên là Lê Thị Tin – tức Tiên Nghi

Khi cụ chưa được Thánh Đài báo là người có công!

Ngày này năm 1992

 Tặng sinh nhật Thảo Tâm

 Năm ấy bố bận công việc nên mẹ đề nghị được về sinh đẻ ở quê gia đình bác Nga - chị gái của mẹ con. Đây là sự sắp xếp có tính toán rất kĩ với những điều kiện và khả năng của bố mẹ và sự ủng hộ rất cao từ phía gia đình bác Nga. Sau này suy nghĩ lại, đấy là những tính toán vừa đúng, lại vừa không hẳn đúng. Dù sao cũng là một quyết định rất quan trọng cho bố mẹ, cho con!

Ngày này năm 1992, trời rất nắng, cũng nắng nóng đúng như hôm nay ở Hà Nội. Nhận được tin con đã sinh nhưng phải mổ, bố phóng xe máy về ngay. Con sinh khoảng 10am, bố nghe tin vội đi ngay về bằng chiếc xe Cub 80 máy cối tay ngang thấp lè tè, chắc hơn 3pm mới về đến nhà bác Nga. Biết tin sơ bộ mọi việc an toàn, chừng gần 4pm, bố đưa bà xuống bệnh viện thăm luôn. Đến nơi bố thấy con đang nằm ngủ rất ngoan bên mẹ. Còn mẹ thì lúc này vẫn chưa tỉnh thuốc mê qua vụ “nhau thai quấn cổ” nên phải “mổ bụng bắt con”. Như vậy, tất cả các kinh nghiệm cũng như những lần khám thai gần nhất dự đoán sẽ sinh bình thường đã không đúng như những gì xảy ra!

Rất nhiều niềm vui sau đó là chuyện mẹ mau lành, dư sữa cho con bú, con mau lớn. Mẹ con ở quê được mấy tuần thì xe ô tô cơ quan bác Đỗ về đón mẹ con và bà ra Hà Nội. Cái nắng thu xứ Thanh chắc mẹ còn nhớ sự rát bỏng của nó. Hơn nữa nhà bác Nga lại đúng hướng tây. Ở gia đình bác Nga, mọi người tổ chức đầy cữ, đầy tháng cho con rất đông đủ và vui vẻ. Con ra Hà Nội còn có một việc phải xử lý là có chút sự cố tắc tuyến lệ. Khi đó bố đã nhờ bác sĩ Đàm xử lí ngay tại nhà chú Cảnh, một lần và dứt điểm khỏi luôn.

Còn nhiều chuyện về những ngày vui đó, bố (và cả mẹ) đều còn nhớ nên sẽ từ từ viết. Nhân sự kiện nhớ đến 2-8-1992, bố giở xem các ảnh kỉ niệm các con có rất nhiều lần tổ chức sinh nhật và lại thấy bản chép tay của mẹ về 3 lời ru của bố viết từ đầu năm 1992. Bố không nhớ hồi đó bố viết tay trên giấy gì (mãi 1995 nhà ta mới có máy vi tính) nhưng nhờ có mẹ chép lại nên may không bị thất lạc.

Nhìn bản chép của mẹ ghi rõ Lời ru 1 được viết 28-1-1992 (tức 24-12 Tân Mùi), còn Lời ru 2 và Lời ru 3 đều viết ngày 14-5-1992. Cả 3 Lời ru được mẹ chép lại vào ngày 29-2-2000 (khi đó con đã gần 8 tuổi và Bảo Hiền gần 3 tuổi). Bản viết tay của bố chắc mẹ thấy chữ xấu nên đã “thủ tiêu” đi hay có tên kẻ trộm “kiềm chế” nào đó đã lấy đi mất!

 

Bản chép tay của mẹ ngày 29-2-2000

Sự tích của nó đơn giản chỉ là bố viết để mẹ ru cho con, nhưng sở dĩ nó có tới 3 lời ru vì khi đó bố mẹ quyết định không siêu âm giới tính (mặc dù đã có máy siêu âm, và cả Bảo Hiền sau này cũng vậy). Và ý của như sau: Lời 1 là để ru chung, Lời 2 dành ưu tiên nếu là con trai và Lời 3 dành ưu tiên nếu là con gái. Nhưng hồi con còn nhỏ thì mẹ dùng cả 3 lời ru, không phân biệt gì, có khi chưa hết Lời 1 thì con đã ngủ rồi. Rất ngoan, ngoan ghê!

 

Lời ru 1

À ơi!

Ngủ đi con, ngủ đi con!

Mẹ ôm cái ngủ căng tròn trên tay.

Ngủ đi con, ngủ cho say

Bầy chim chở mộng về bay đầu giường.

Vòng tay mẹ giữ tình thương

Chắn che con suốt chặng đường mai sau

Lời ru mẹ bắc nhịp cầu

Nối lòng con với thẳm sâu tình người!

Tâm hồn thơ trẻ nhỏ nhoi

Mẹ gieo mầm những hạt đời trắng trong!

Sâu như biển dài như sông

Cao như núi, sáng như vầng dương lên

Cánh cò vỗ lặng chiều êm

Đưa con đến với bình yên đất trời.

Ngủ ngoan con nhé, con ơi

Lời ru theo suốt cuộc đời của con.

28/1/1992

 

Lời ru 2

À ơi!

Con ơi, ngủ nhé con ơi!

Lời ru mẹ dệt thành nôi con nằm

Lời ru như ngọn gió lành

Lời ru như lũy, như thành chở che

Mẹ ru tìm cái ngủ về

Con vui mộng giữa bốn bề bình yên.

Mai ngày con sẽ lớn lên

Lời ru con vịn để nên vững vàng.

Chiều thu gió lộng nắng tràn

Lời ru nâng bổng không gian cánh diều

Lời ru dâng sóng thủy triều

Thả con thuyền giấy, cồn cào đại dương.

Bồi hồi tiếng trống sân trường

Trắng tinh trang sách niềm tin gieo mầm.

Lời ru mẹ gửi âm thầm

Đi bên sấm đổ, sóng gầm đời con.

Ngủ đi con, hãy ngủ ngon

Trái tim dũng cảm mang hồn tiếng ru!

14/5/1992

 

Lời ru 3

À ơi!

Con ơi, ngủ nhé con ơi!

Lời ru mẹ dệt thành nôi con nằm

Con cò, con vạc, con nông

Bống bang, bang bống thì thầm bên nôi.

Con vui mộng đẹp con cười

Không gian cổ tích bồi hồi bên con

Đây cô Tấm, đây nàng Tiên

Bé quàng khăn đỏ ở bên chú lùn[1]

Bà Còng tôm tép đưa đường

Chú mèo chẳng chịu làm con sói già[2]

Con ngoan những buổi mẹ xa

Sạch tinh nhà cửa, con ra đón chờ

Con chia tấm bánh cho bà

Đây phần bố mẹ, đây quà phần con.

Mai ngày con sẽ lớn lên

Nàng tiên hiếu thảo hiện trên cuộc đời!

14/5/1992

 

---

[1] Phỏng ý chuyện cổ tích “Nàng Bạch Tuyết Và Bảy Chú Lùn” của anh em nhà Grimm – Nhà văn Đức.

[2] Tưởng tượng chuyện con chơi với mèo phỏng theo ý chuyện cổ tích “Cô Bé Quàng Khăn Đỏ” của anh em nhà Grimm – Nhà văn Đức.

 

Chuyện con Domben

 Nhân ngày Gia đình Việt Nam 28-6-2025

 

Con mèo nhà tôi được ai đó biếu đưa về nhà vào đầu tháng 5-2013 sau khi em Chột mất dịp 1-5 năm ấy. Cả nhà nay không còn nhớ ai đã cho bà Tủng con mèo này vì “cộng đồng nuôi và quý mèo” của bà Tủng có đến hàng chục người và bọn mèo nhà tôi thường ở với chúng tôi không được “bền-bỉ” lắm - cứ tự do đi chơi rồi không thấy về - như kiểu quên mất đường về. Thế là lại phải đi giao lưu để kiếm một con mới… Rồi cái cộng đồng ấy cũng thường xuyên được/hay bị phải làm cái việc chia bọn mèo con khi lũ mèo nhà tôi đẻ nhiều “như thụi”, có năm mấy lứa phải làm thủ tục cho đi…

Con này lông rất dày màu trắng, có đuôi đen và hai cái chấm trắng ở trên mắt. Nó vốn không có tên gì vì “thủ tục đặt tên” thường chỉ xảy ra khi cùng lúc trong nhà có nhiều mèo ở với nhau. Nó đã ở với gia đình chúng tôi đã được hơn 12 năm. Năm 2023-2024 nó bị bệnh phải đi bác sĩ, ra bác sĩ yêu cầu làm y bạ, thế là nó được khai tên Domben – tức bị vết đốm ở mũi và bền bỉ sống với chúng tôi được rất nhiều năm.

Domben năm 2013 - 2014

Từ một e-mail cũ (e.mail gửi 3.36PM 10-2-2017)

  Nhân ngày gia đình Việt Nam 28-6-2025

 

Tâm, Hiền yêu dấu của Bố Mẹ,

 

Bố rất mừng là hôm qua Tâm đã trả lời rất nhanh và rõ ràng những nỗi lo của Bố Mẹ về con. Con chỉ cho rằng hiện con có vấn đề ở chung với Bố Mẹ đã không còn phù hợp nữa trong điều kiện công việc và sinh hoạt của con.

Nỗi lo của Bố và Mẹ đúng là không nhiều: chỉ xoay quanh việc các con có sự bất an về công việc và cuộc sống. Suy cho cùng, đó cũng chỉ là nỗi lo muôn thuở của những bậc làm Cha Mẹ thôi. Các con cũng nên hiểu cho Bố Mẹ về điều đó. Rồi điều đó sẽ có ngày đến với các con.

Khi tiễn Tâm đi Mỹ lần đầu, khi từ sân bay về Mẹ khóc nhiều. Bố thì lại thấy rất tự tin: hướng dẫn Tâm tự đặt vali nặng lên làm thủ tục, vẫy tay tiễn con vào kiểm tra an ninh. Thế thôi. Ngày hôm sau Hiền mới tìm liên lạc được với anh Josh qua mail và biết Tâm đã đến an toàn. Khi tiễn Hiền đi Anh dù sao Bố Mẹ cũng đỡ lo hơn (vì chuyến bay đến London không phải lấy đồ để di chuyển tiếp nội địa như Tâm) và về tâm lý thì cũng đã có chị Tâm đi trước rồi. Bố Mẹ biết rất rõ ràng là đã đưa con vào thế giới không có Bố Mẹ ở bên và biết cả Bố Mẹ và các con đều có những thiệt thòi và hy sinh - nhất là các con, với tuổi thơ bên Bố Mẹ kết thúc sớm hơn bạn bè.

Khi Tâm thông báo cho Bố Mẹ biết con đi làm ở Sài Gòn, Mẹ bàng hoàng và tâm tư lắm, nhưng cuối cùng Bố thấy Mẹ nói: rồi thì các con đều phải xa nhà thôi, mong cho các con may mắn. Nhưng rồi điều lo lắng đã đưa Bố Mẹ đến Sài Gòn để tìm một chỗ đầu tư (khi đó thực ra Bố cũng muốn chuyển vào Sài Gòn). Khi Tâm nói quay về HÀ NỘI thì Mẹ vui lắm: lại được đón con trở về tổ ấm...

Bây giờ, qua ý kiến các con, Bố Mẹ đều đã hiểu rất rõ một điều là cái tổ ấm gia đình đã trở nên quá chật hẹp với các con. Đúng thế. Khi đôi cánh khát vọng đã đưa các con rời xa tổ ấm đến được muôn nẻo trời xanh thì chốn cũ sẽ chỉ còn là kỷ niệm... Các con xa Bố Mẹ thì cũng như Bố và Mẹ khi xưa thôi, nào có khác gì.

Bố và Mẹ chỉ mong thế này:

1/ Nếu đúng như Bố Mẹ đã hiểu như trên thì các con hãy cứ mạnh dạn đi thôi. Đi và trải nghiệm cuộc đời cho các con. Đi và sống cho những ước mơ của các con. Ở đâu có niềm vui và phù hợp với ước mơ, các con hãy coi đó là bầu trời của các con – Á, Âu hay Mỹ, Phi đều tốt nếu điều đó các con cho là phù hợp.

2/ Các con chỉ cần nói với Bố Mẹ điều đó là đủ rồi. Mẹ có thể buồn một chút rồi cũng nguôi thôi mà. Chỉ có điều chính các con phải vui lên để động viên Mẹ, đừng để Mẹ tủi lòng. Nếu nghe các con nói: hôm nay con về nhà ăn cơm với Mẹ nhé, hay Mẹ ơi con thèm món này, Mẹ ơi con định thế này, Mẹ ơi con có cái này, Mẹ ơi, con hỏi cái này... thì Mẹ sẽ vui lắm đấy. Điều đó chứng tỏ các con dù xa đến đâu thì cũng vẫn bên Mẹ.

3/ Còn chút băn khoăn nhỏ thôi, nhưng Bố rất tin rằng các con luôn có khả năng để sống thanh lương và kiếm được việc làm tử tế cho chính mình và như Hiền đã từng nói với Bố “Cho dù bọn con làm gì thì con cũng mong Bố Mẹ hiểu là bọn con có đủ kiến thức để bảo vệ bản thân và tự lập”. Sức mạnh của các con là ở đó, ở trong tay các con. Thật là sung sướng. Các con hãy làm cho Mẹ thấy như thế đi nhé: vui vẻ, tươi sáng, lành mạnh và đừng bao giờ để cơ thể tiều tụy, mệt mỏi!

Thời gian còn lại, Bố Mẹ sẽ có điều kiện đi thăm những nơi như ước mơ hồi trẻ của Bố Mẹ và luôn bên các con.

 

Chuyện ngày sinh nhật của tôi

Viết nhân ngày bước vào tuổi mới

Đến tuổi “đầu 6 đít vô cùng” ngoái nhìn lại mới thấy cuộc đời rất tuyệt diệu và có nhiều điều đáng chiêm nghiệm và suy ngẫm: cái đúng có cần đúng? Giá dẫu đúng thì có tác dụng gì? Tôi xin đi từ câu chuyện của đời tôi.

Tết Ất Tỵ vui của cụ Tổn

 

Cụ có ý chí quyết sống rất đáng kính phục.

Năm 2024 cụ ốm nhập viện 30/7, các bác sĩ phát hiện ra trọng bệnh và đã quyết tâm phẫu thuật nội soi tán sỏi gây viêm tụy ngày 15/8. Cụ được ra viện ngày 21/8. Anh bác sĩ trẻ chụp ảnh với cụ hôm đi khám lại để rút cái ống nối dịch ra ngoài, anh tự hào nói đây là ca bệnh cao tuổi nhất mà anh được phụ trách tán sỏi thành công.

Chỉ 3 tuần chống chọi với bệnh trọng sống chết gang tấc, cụ đã vượt qua nhờ ý chí sống mãnh liệt. Khi đó hàng ngày ngoài chuyện thuốc và ăn, ngủ và vệ sinh, cụ sờ mó kiểm tra rất kĩ các dây trên người, nhất là dây dẫn dịch từ trong bụng ra và thường xuyên nghĩ rằng ai đó đã làm mất đi một dây dẫn từ nách (???) ra bên ngoài.

Cụ Tổn minh mẫn

Dạo này cụ Tổn khá ổn, lại tỏ ra rất minh mẫn (trộm vía). Mỗi khi ông Tỏn lên “bà tâng” đón cụ xuống ăn (3 lần trong ngày), cụ đều có một “hoạt động” đáng chú ý. Về cơ bản, cụ biết sắp đến giờ ăn thì chuẩn bị cái gì mang xuống (như túi rác để vỏ hoa quả, cái phích nước đem xuống để thêm nước mới…). Có khi lên thấy cụ đang áp cái radio vào tai, hỏi cụ đang nghe gì, cụ như điếc luôn. Radio đang phát sóng một đài tiếng Anh mà cụ cứ nghe như đang nghe “Chuyện cảnh giác” mỗi tối thứ 7 hàng tuần.

Nhưng mỗi khi ra khỏi thang máy tầng 1 là cụ phản ứng tức thì với những gì cụ nhìn thấy, chẳng hạn:

-       “Hấn lại đi mô rồi âng?” khi cụ không thấy bà Tủng và xe máy ở ngoài sân.

-       “Mèo hôm nay không vào đón bà à?” khi thấy con Domben nằm trên xe máy của bà Tủng.

-       “Mi dạy, mi dạy cho bà đi” là nói con Domben ra đón cụ, cứ đan qua đan lại quấn lấy chân cụ không cho cụ bước. Từ “dạy” ở đây là từ ở quê cụ thời còn bé nghĩa là “tránh ra”, nay chắc không còn ai nhớ và dùng nữa.

-       “Nắng rứa mà bọn hấn cũng đu à?” khi thấy các cháu đang chơi xích đu và các trò bên công viên trước nhà.

-       “Bánh đúc chấm tương ngon quá, thấy đã dỏ dãi” khi thấy bà Tủng đang cắt một miếng bánh đúc ra đĩa cho cụ, mắt cụ sáng ra.

-       …

Khi xuống thấy bà Tủng đang lấy rau ra đĩa, cụ nói luôn: “Giá xào ngon lắm đây” hay “Hôm nay bố có món cá ngon” khi thấy con cá sặc đang áp chảo trên bếp. Đại loại nhìn và nhận xét rất là “phản ứng cực nhanh”.

Một hôm, vừa nhìn thấy đĩa rau sống có mấy lát vả (bà Tủng đi Huế mang về), cụ nói ngay: “Quả vả à con. Lòng vả cũng như lòng sung/Một trăm con lợn cũng chung cỗ lòng”. 

Một hôm khác, bà Tủng mua gà về luộc, vừa thấy cái chân gà cụ nói: “thứ nhất kê ba, thứ nhì chà choạc” rồi giải thích luôn rất rõ ràng thế nào là “kê ba”, thế nào là “chà choạc” bằng những ngón tay của cụ (xem ảnh). Lại còn giải thích những trường hợp xấu nhất, xấu vừa… khi nhìn chân gà luộc.

 

Ảnh trái là nghĩa "chà choạc" ảnh trên bên phải
là "kê ba", dưới là chân gà "cực xấu"

Kiểu “phản ứng cực nhanh” ấy sao mấy mươi năm ở với cụ chúng tôi không nhận thấy nhỉ? Hay mới phát triển gần đây, nhất là sau cú ốm nặng của cụ hồi tháng 7? Hay đi thang máy mà đã tạo ra trong cụ “năng lượng siêu nhiên” nào đó mà trước nay cụ không dùng thang máy nên không được “phát tiết” ra?

Nhưng món “nặng tai” thì có lẽ sắp được như ước muốn của cụ (một hôm cụ nói giá mà tai điếc luôn thì được sống lâu). Ông Tỏn nói: “Lại sắp đến Tết rồi cụ ơi”. Cụ nhìn ngơ ngác: “Người ta chết có số”. Rồi cụ nhìn lơ đãng xa xăm. Cụ nghe từ “Tết” lại tưởng nhầm ra “chết”, haha.

 

 

Xác định được bài hát của cụ Tôn

 

Dạo này ông Tỏn hàng ngày 3 lần lên “bà Tâng - Tầng 3” đưa cụ Tôn xuống ăn cơm ở tầng 1. Cụ (trộm vía) dạo này khỏe, da mặt trắng hồng, ngủ ngày 4 lần (tối-sáng-trưa-chiều), ăn 4 lần (sáng-trưa-chiều- tối) nên cả nhà cũng khỏe theo, đưa cái gì lên cũng ăn hết (ngoài 3 bữa chính ở bàn ăn tầng 1), uống mỗi ngày 1,5 lít nước… Cụ theo dõi radio hàng ngày, lo nhất là tình hình bão mấy hôm nay đang sắp vào miền Nam, lo sốt ruột không ngủ được. Đúng là cụ lo cho cả nước, còn hơn cả lãnh đạo!!!

Cụ bảo: “Mỗi cái tai trời chưa cho điếc hẳn để sống lâu, mũi thì ngồi ở tầng 3 mà hàng xóm (cách 2 nhà) nấu gì cũng biết”. Mắt thì khỏi phải nói, 91 tuổi mà vẫn nhìn thấu qua tận hồ bơi trước nhà. Nói chuyện cụ đoán qua nhìn miệng “hơi bị giỏi”. “Cơ bản” đúng - khoảng 30%. Món sở trường có thương hiệu vẫn là bóc bưởi (bóc đẹp, rất nhanh), tung hạt lạc lên miệng (nay hơi kém hơn tí vì có vẻ không thích ăn lạc rang). Hôm nào bà Tủng mua bánh lá (bánh tẻ) thì nhoáy cái đã xơi xong 1 cái. Nếu mua bánh đúc lạc về thì cụ thích nhất, bánh đúc lạc chấm tương ăn cứ như hồi còn trẻ cụ được ăn ở quê ấy. Ăn kiểu sướng cả khuôn mặt: mắt sáng lên ánh vui, mồm nhai cứ cuốn vào, đầu gật gật nghiêng nghiêng khoái chí… (khó tả quá, hôhô).

Ông Tỏn thấy dạo này khi vào thang máy cụ Tôn thích soi gương rồi lại hát ư ử. Khi đến tầng, thang máy mở mà cụ cứ như quên, phải nhắc mới chịu ra, lại luôn miệng: “Nhanh dầ, nhanh dứa”. Mãi gần 1 tháng ông Tỏn mới xác định được âm điệu bài hát của cụ Tôn như sau:

    “Ứ - ự - ừ - ư - ử

    Ử - ừ - ư - ứ - ư

    Ư - ư - ừ - ư - ứ

    Ư - ư - ư - ứ - ừ”

Thế là ông Tỏn vận dụng phương pháp kiểm chứng để xem cụ hát bài gì. Trong lúc chờ cơm ông Tỏn hỏi: “Hồi xưa cụ cưới tháng nào?” Cụ nhìn mồm ông Tỏn rồi cười đáp: “Năm 1935 Ất Tỵ”. Bà Tủng cười: “Sao mới đẻ mà lại cưới được? Đẻ năm 1935 Ất Tỵ, còn ông ấy hỏi cưới khi nào?” Cụ nói: “Ứ trời, thằng đó cưới 1956”. Thì ra lúc đó cũng 21 tuổi rồi. Ông Tỏn lại hỏi: “Thế cưới tháng mấy?”. Cụ đáp: “Cưới tháng 1, chết cũng tháng 1”. Bà Tủng bảo tháng 1 là đọc theo kiểu các cụ: Một - Chạp - Giêng - Hai… Như vậy là cụ cưới tháng 11 âm lịch năm 1956, cách Tết gần 2 tháng.

Vậy là ông Tỏn đoán được có thể bài hát của cụ gắn với hồi còn yêu nhau và chuẩn bị cưới, chắc là có liên quan loài hoa nào đó ở quê. Cứ thế ông Tỏn hỏi về hoa ở quê, cụ Tôn xác định ngay hoa cải mùa đông đẹp. Hỏi hoa trồng ở đâu, Cụ nói: “Dọc theo bờ sông nhiều ta trồng cải nhiều hoa vàng lắm”. Mắt cụ sáng lên như cái hồi 2 người yêu nhau thường ra bến sông thấy hoa cải vàng vậy. Lần theo cách đó, ông Tỏn xác định bằng “phương pháp khoa học có kiểm chứng” hẳn hoi ca từ bài hát như sau:

Ứ - ự - ừ - ư - ử           Có một mùa hoa cải

Ử - ừ - ư - ứ - ư           Nở vàng bên bến sông

Ư - ư - ừ - ư - ứ           Em đang thì con gái

Ư - ư - ư - ứ - ừ           Anh xui em lấy chồng

Thì ra cụ đang hát tình ca từ thời yêu cụ ông (hay cụ nào đó) từ gần 70 năm trước.

 

Viết nhân sắp giỗ cụ Thiết (29 tháng 11) – chồng cụ Tôn

Từ “Tằm bèn tủng”… đến “Ruồi kia vẫy”…

(Nhân nhớ lại chuyện dạy con thời trẻ)

Hồi Thảo Tủn còn bé tí, khoảng hơn 1 tuổi, bố lôi trong kí ức ra những câu thơ còn nhớ khi phải học thuộc lòng hồi lớp 1. Hai bài còn nhớ đến nay là bài “Nhện và Tằm”[1] và bài “Con ruồi”[2]. Bố đọc trước, con nhìn miệng đọc theo. Buồn cười nhất là bố đọc: “Chị sao chậm gớm chậm ghê”, con nhại: “Chị sao chậm hớm, chậm hê” (không mở được phụ âm g nên chuyển sang h). Rồi đến câu khó, bố đọc: “Tằm bèn thủng thỉnh đáp rằng”, con đọc theo: “tằm bèn tủng” rồi dừng một lúc lại “tằm bèn tủng…”. Thế là phải ngắt thành 2 câu như sau: “tằm bèn tủng, tằm bèn tủng” tiếp đến: “Tỉnh đáp rằng, tỉnh đáp rằng”. Các câu sau lại suôn sẻ nhưng câu chuyện “Tằm bèn tủng…” cứ đi dọc theo câu chuyện của gia đình theo năm tháng.

Còn bài Con ruồi thì không bị trục trặc gì về cách đọc nhưng bà Tủng bảo bố dạy con kiểu gì mà nói phân với cả gio, rồi vi trùng với cả bệnh tật, nó thì biết gì? Nhưng vì để trẻ biết nghe theo vần, theo âm điệu thì nhớ đến hồi đi học năm xưa mà nhớ chứ đâu có câu nệ gì chuyện nội dung chứ. Vần là chính và cái mà mình nhớ là chính!

Bây giờ lại có chuyện hay mới trên bàn ăn.

Cụ Tổn (Tôn) 91 tuổi đang ngồi ăn thì chộp được con ruồi trên trán. Cụ Tổn vui lắm cười sung sướng. Ông Tỏn cũng cười ngất ngất bịa ra là ruồi bị dính cẳng vào các nếp nhăn nheo trên trán cụ nên không rút cẳng ra được. Thế là bị bà túm cẳng bắt sống. Đúng là một chuyện hay thật là hay.

Thế là lại nhớ chuyện “Tằm bèn tủng…” xưa để sáng tác bài thơ mới.

Đoạn đầu phỏng bài Con ruồi

 

“Con ruồi đậu ở vành tai

Bỗng dưng nổi máu ra oai nhảy liều

Rơi ngay vào trán nhăn nheo

Chưa kịp rút cẳng đã keo dính rồi”

 

Đoạn sau tiếp phỏng bài Nhện và Tằm

 

“Cụ Tổn nhăn trán bắt ruồi

Bà Tủng thấy thế vừa cười vừa khen

Chưa già nên vẫn nhiều khôn

Trán nhăn một cái thành luôn bẫy ruồi

Ruồi kia vẫy/cánh kêu trời

(Đọc kiểu Tủn: Ruồi kia vẫy - Ruồi kia vẫy

Cánh kêu trời - cánh kêu trời)

Nay ta gặp nạn dưới ngôi trán già

Rằng ai chớ dại như ta

Oai mà mắc bẫy oan gia có ngày

Oai mà vô ích làm chi!

---

[1] Bài NHỆN VÀ TẰM
Nhện kia chăng lưới bẳt ruồi
Thấy tằm kéo kén vừa cười vừa chê:
Sao anh chậm gớm chậm ghê
Làm có cái kén rê rê hàng ngày
Trông tôi thoáng cái xong ngay
Chỉ cần giây lát là đầy mạng chăng
Tằm bèn thủng thẳng đáp rằng:
Làm nhanh chóng hỏng cũng bằng như không
Thà rằng chịu khó lâu công
Làm đâu được đấy thong dong vội gì
Vội mà vô ích làm chi!

Sau này sách Giáo khoa in 1977 có sửa lại các câu cuối như sau

“Thà rằng chịu khó nhọc công

Làm đâu được đấy sức không phí hoài

Làm bền làm tốt mới tài

Có chi hay dở mà đòi hơn thua"

 [2] Bài học thuộc lòng lớp 1 (không có tên bài) có một dòng chữ Ghi nhớ: Cần phải diệt ruồi. 

“Con ruồi đậu ở chuồng phân
Rồi bay đến đậu thức ăn vật dùng
Đem theo bao giống vi trùng
Sinh nhiều bệnh tật vô cùng nguy nan
Thức ăn phải đậy lồng bàn!”

 

Chuyện con chó ngáp

 

Một hôm, Bác ngồi trông cháu mệt quá nên ngáp dài một cái, cái ngáp vừa mệt vừa buồn ngủ nên bật ra tiếng kêu á, ái,... áiip. Nghe thế Téng nói: "Bác ngáp giống con chó Bi nhà cháu".

Chỉ có đứa trẻ chưa đầy 3 tuổi mới có sự liên hệ với tư duy đơn giản, chính xác thế. Một sự liên hệ không câu nệ bởi bất cứ quan điểm hay lối nhìn của ai, không lệ thuộc vào đánh giá của người khác.

Khi lớn lên, đi học và sống cùng mọi người, mọi đứa trẻ đều lớn lên trong sự quản lý và đánh giá của người khác nên luôn bị sống cho người khác. Thật tiếc các ý nghĩ giản dị, ngây thơ và đầy triết lý như khi so sánh cái ngáp đó đã không bao giờ còn nữa...

(Viết 5-3-2023 nhân chuẩn bị giỗ lần 2 cho Bác Lý)

Chuyện ngày 8-3

 

Bố Tỏn vừa đọc xong cuốn "Ba người Thầy vĩ đại" của Robin Sharma mới biết cả 3 thầy đều dạy phải chống nỗi sợ, đương đầu với nỗi sợ và coi nỗi sợ là cơ hội để mỗi người tạo ra những giá trị cho mình.

Nhà ta có 3 phụ nữ không sợ:

1/ Bà mẹ Tủng không sợ "mổ bụng bắt con" để lôi ra 2 đứa con không biết sợ. Nay bà ấy sát tuổi 60 vẫn không sợ rumba, yoga,... để tập hàng ngày. Không biết bơi mà tự học bơi, quan trọng hơn là lại dạy được mấy học trò, kể cả trò lớn tuổi biết bơi !!!

2/ Thảo Tâm (Bé Tủn) không sợ nước Mỹ, đến với nhà người ta ở để đi học khi mới chỉ cao bằng cái vali đẩy vào sân bay. Khi bé đi học bị chó đuổi cắn chảy máu chân, nay lớn không sợ cả lũ chó để trong nhà phải có một chú cho vui nhà. Nhưng Tủn thì không sợ toán vì biết làm toán từ khi chưa biết nói. Bằng chứng là khi bố Tỏn hỏi: 2 mũ mấy thì = 8, con nói 3 (2³=8); bố hỏi: căn bậc 3 của 27 là mấy, con nói 3; bố hỏi kể cả bà thì nhà ta có mấy phụ nữ: con nói 3; khi hỏi nhiều quá thì con nói 3, 3, 3, 3...).

3/ Cũng như chị, Bảo Hiền (Téng) cũng sớm đến nhà người ta ở London để ăn ở và đi học. Téng từ bé sợ toán. Khi bố Tỏn đố: 1 con tàu vượt đại dương hết 7 ngày, vậy 7 con tàu vượt đại dương hết mấy ngày? Téng kêu: bí ! Khi đi học thì giỏi văn, luôn được cô khen. Khi lớn hơn thì học toán và nay thì lại dùng toán cho công việc hàng ngày. Rõ ràng là đã không còn sợ toán!

Chỉ còn mình bố cái gì cũng sợ !!! Người hay sợ chúc các phụ nữ không biết sợ nhà ta vui tươi hạnh phúc nhé.

(Viết nhân 8-3-2023)

Các bé học ghép vần

 

Cả Tủn và Téng đều đọc thông thạo trước khi vào lớp 1 bằng phương pháp học được bố gọi là "gợi ý" rất độc đáo. Hàng ngày, mỗi khi có dịp là bố mẹ lại gợi ý để các con vào năm thứ 2-3 của mẫu giáo biết cách ghép vần. Ban đầu là ghép nguyên âm với các phụ âm bất kỳ như nguyên âm A được ghép bờ-a-ba, cờ-a-ca, tờ-a-ta... như thế bé đã tự học được quy tắc "quen miệng" về phụ âm và các âm có thể ghép được với nguyên âm nào đó. Các từ thường là những từ gần gũi với quan sát của các bé. Từ đó, chính các bé đã học được cách ghép vần mà trong đó chủ yếu là tự phát triển thành các từ mà bé định học vần. Chỉ không đầy 3 tuần, phương pháp trên về cơ bản đã giúp bé chủ động học được phát âm, ghép vần, nhận mặt chữ và có thể nói như bố Tỏn đánh giá: cách này không quá 3 tuần, mọi trẻ em lớp mẫu giáo đều có thể học đọc và ghép vần thành thạo.

Chuyện của Téng phát sinh lúc này như sau: Téng ghép nhanh các vần và vì thế đã tự học rất nhanh. Tuy nhiên những ngày đầu, khi gặp những từ chưa chắc chắn, Téng thường hỏi bố Tỏn để bố sửa và giúp đỡ. Bố bảo Téng là khi nào bí thì nói để bố giúp. Téng lấy sách ra và tự đọc, tuy nhiên khi gặp một số từ không biết thì Téng lại gọi: Bố ơi, bí... Nhưng mỗi khi Téng đọc các sách có nội dung khó thì việc bí sẽ thường xuyên hơn nên mỗi lần đọc là "bố ơi, bí..." có tần suất nhiều hơn. Khi nghe "bí, bí'..." là bố lại được dịp nhắc và trêu Téng. Việc kêu bí diễn ra chừng vài ngày, nhưng là sự kiện đáng nhớ vì Téng bi ba bi bô chạy gặp bố còn miệng thì hô vang bí, bí,... Đôi khi, đi WC cũng lẩm nhẩm đọc và cũng kêu bí...

Còn Tủn khi bé thì cũng vậy, nhưng lại có chuyện buồn cười về đánh dấu. Tủn ghép vần bao giờ cũng nhớ đến dấu. Khi ghép vần từ cá thì Tủn cũng cờ-a-ca-sắc-cá, nặng-cạ, hỏi-cả... Đây cũng là cách học phát triển từ rất nhanh, nhưng cũng gặp khó khăn đối với những từ không dấu. Ví dụ từ ca thì Tủn ghép vần là cờ-a-ca và nếu thêm một dấu (chẳng hạn sắc-cá hay nặng-cạ) nên không thể thành ca được. Vì thế bố gợi ý là Tủn cần dừng lại mỗi khi cần. Thế là Tủn ghép vần ca thành "cờ-a-ca-dừng-lại". Dừng lại đã trở thành một đuôi để Tủn tạo ra các từ không dấu. Tủn làm cho mọi người cười rất thoải mái mất mấy ngày mới bỏ được cái đuôi "dừng-lại" đó.

Thật là cách học độc đáo tạo nên nhiều giai thoại làm nên những xêri... cười cho cả nhà.

Mèo "dì" nhà tôi biết nói

 

Con mèo nhà tôi có tên rất lạ: mèo "dì", bởi vì hồi đó 2 chị em nhà mèo cùng đẻ và cứ tranh nhau con, cả nhà phải gọi tên là con "mẹ" và con "dì" để những đứa con mèo của chúng không lẫn lộn mỗi khi phân ổ. Nói chung lũ mèo không nhận ra mẹ và con một cách chính xác, khi cho bú thì mèo này cứ đòi con của mèo kia... Có lẽ chúng mất đi bản năng nhận ra con khi sống với người quá lâu rồi (bị đồng hóa)...

Con "dì" biết nghe và nói nhiều tiếng của người đấy nhé. Chẳng hạn:

- Tủn hỏi: có cho chị bế con của mèo không? Nó nói: ứ...

- Téng hỏi: mặt mèo tròn hay méo? Nó nói: méo

- Tủn hỏi: tháng 7 có mưa gì? Nó nói: ngâu

- Téng hỏi: nhà ta giàu hay nghèo? Nó nói: nghèo

- Tủn hỏi: mèo "dì" ăn vụng phải không? Nó cãi: đâu

- Téng hỏi: trên cây có con gì? Nó nói: sâu

- Tủn hỏi: muốn bắt được chuột phải làm gì? Nó nói: mẹo (phải có mẹo)

- Téng hỏi: ở nhà ta mèo thích ăn gì nhất? Nó nói: ngô (hạt ngô luộc)

- Tủn hỏi: nhà ta có bác gì? Nó nói: Nga

- Téng hỏi: con gì ở biển nấu canh chua ngon rất ngon? Nó nói: ngao

- Téng hỏi: ô tô chạy cần phải có gì? Nó nói: dầu

- Tủn hỏi: khi nước sông trời mưa rào thì nước đục gọi là đục gì? Nó nói: ngầu

- Téng hỏi: học bài rất thuộc thì gọi là thuộc gì? Nó nói: làu

- Tủn hỏi: quả gì chua để nấu canh? Nó nói: me

- Ông Tỏn hỏi: lãnh tụ vĩ đại nhất của Trung Quốc là ai? Nó tỉnh queo: Mao (Mao Trạch Đông)

- Ông Tỏn lại hỏi: vũ khí gì Trương Phi dùng đánh nhau trong Tam Quốc? Nó nói: mâu (bát xà mâu)

- Bà Tủng hỏi: người ta làm gì để bắt cá ngoài bờ sông: Nó nói: câu (đi câu)

- Bà Tủng hỏi: quả gì để các cụ ăn trầu: Nó nói: cau

- ...

Và buồn cười nhất là hôm cả nhà ăn rau muống luộc, bỗng thấy 1 con sâu bé tẹo trong đĩa rau, mọi người không dám ăn nữa và gắp con sâu cho mèo "dì" đang ngồi cạnh. Mèo "dì" kêu: eo ơi...